HDR tutorial – deel 1: Het HDR-gat en hoe daar uit te komen

| May 15, 2014 | 1 Reply

HDR fotografie (HDR = High Dynamic Range) is snel een van de populairste fotografietechnieken geworden. Deze vorm van fotografie kan worden gebruikt in lastige lichtsituaties, waarbij er bijvoorbeeld heel veel schaduw en donkere delen in de foto zijn, maar ook sterk overbelichte delen. Een verlaten gebouw is een goed voorbeeld daarvan. Van binnen vaak slecht verlicht, terwijl er veel licht binnenkomt door de ramen, waardoor die overbelicht raken. Dit is op te lossen door meerdere opnamen te maken vanuit hetzelfde standpunt, met verschillende belichtingen, bijvoorbeeld een onderbelichte opname, een goed belichte opname en een overbelichte opname. Door deze foto’s te combineren met behulp van HDR software komt er een foto uit waarin de ramen goed belicht zijn, terwijl er toch nog genoeg detail overblijft in de donkere delen van de foto.

Untitled-2

Een HDR reeks met steeds twee stops verschil in belichting, met onderaan het eindresultaat, de HDR foto die klaar is om nabewerkt te worden.

Deze techniek is niet voor niets populair. Het kan echt prachtige foto’s opleveren. Ik zeg met nadruk ‘kan’, want helaas wordt het internet overspoeld met slechte HDR foto’s. Het is dan ook een techniek die door software eenvoudig is toe te passen, maar die toch echt ook wat nabewerking en vooral een goede voorbereiding vergt om echt goede resultaten te krijgen. Als ik zelf terugkijk op de HDR foto’s die ik een jaar of vijf geleden maakte dan schrik ik. Ik zat in het zogenaamde HDR-gat.

In die tijd meende ik dat de HDR techniek lekker extreem aanwezig moest zijn in mijn foto’s, en de typerende HDR beeldfoutjes nam ik op de koop toe. Ik wist ook niet zo goed hoe ik ze moest oplossen. Ook was ik zo enthousiast over HDR dat ik het te pas en te onpas gebruikte, ook als de situatie daar helemaal niet om vroeg. Hieronder een korte opsomming van enkele typische HDR problemen, geïllustreerd met mijn eigen foto’s van een jaar of vijf geleden.

_IGP1130_1_2-920

Eén van de allerbekendste HDR problemen: halo’s. Dat is het effect dat hier aan de rand van de lucht te zien is, het oplichten van objecten in de foto terwijl daar geen aanwijsbare reden voor is. Oorzaak: te extreme instellingen gebruiken bij het maken van de HDR. Dit komt heel vaak voor bij beginnende HDR fotografen, die het zelf soms erg mooi vinden.

071122003weerd-920

Deze foto heeft nogal last van ruis, vooral te zien op ware grootte. Dit is natuurlijk een probleem dat zeker niet alleen bij HDR foto’s voorkomt, maar HDR is er wel zeer gevoelig voor. Ruis komt vaak voor in de onderbelichte foto’s, maar kan ook zeer versterkt worden als de HDR foto’s op een hoger ISO dan 100 of 200 gemaakt zijn. Je stapelt dan als het ware de al aanwezige ruis in de verschillende belichtingen. Dit is wel te verhelpen met ruisverminderingssoftware, maar daarbij ga je ook detail verliezen die je nu net naar voren hebt willen halen door gebruik van de HDR techniek. (Deze foto is overdag gemaakt, en had eigenlijk helemaal niet in HDR gehoeven.)

_IGP1061_2_3_4_5_tonemapped-920

Deze foto heeft last van ‘ghosting’ veroorzaakt doordat mensen (maar ook blaadjes aan bomen, auto’s, golvend water) bewegen ten opzichte van de andere belichtingen. Dit probleem is op zich goed te verhelpen in software die layers ondersteund, zoals Photoshop, maar voorkomen is beter dan genezen.

Tegenwoordig zet ik alleen HDR in als de situatie daarom vraagt, dus in slecht verlichte ruimtes met grote contrastverschillen. Buiten gebruik ik het vooral na zonsondergang. Overdag is het vrijwel nooit nodig, en wordt het er met HDR vaak ook niet beter op. Daarnaast is het niet altijd nodig om hele extreme settings te gebruiken waar je direct aan ziet welke techniek gebruikt is. De kunst is om extreme contrasten op te heffen en het dynamisch bereik in de foto te vergroten, zonder dat de foto een kunstmatige uitstraling krijgt.
Dat gezegd hebbende, soms is het natuurlijk ook leuk om te spelen en eens lekker over de top te gaan in een foto, en daar is ook niks mis mee. Ook dat kan als je het goed aanpakt heel erg mooi zijn.

Aangezien het onderwerp HDR te uitgebreid is om in één blogpost te behandelen, zal ik dit in enkele delen doen. Volgende week: de voorbereiding.

Alle foto’s: Eddy Peters

Dit bericht is ook verschenen op www.eddypeters.nl

Be Sociable, Share!

Tags: , , , , ,

Category: Tutorials

Comments (1)

Trackback URL | Comments RSS Feed

Sites That Link to this Post

  1. HDR Tutorial – deel 3: Schieten in HDR | fototest | June 24, 2014

Leave a Reply

banner ad
Get Adobe Flash player